Kraanwater filteren: alle mogelijkheden, technieken en risico’s uitgelegd

Micro-samenvatting: je leert hier wat er in kraanwater kan zitten, welke filtertechnieken bestaan, wanneer een filter nuttig is en hoe je bepaalt wat past bij jouw woning en situatie.

Wat bedoelen we met kraanwater filteren?

Kraanwater in Nederland is veilig, streng gecontroleerd en meestal van goede kwaliteit. Toch merken veel mensen dat de smaak soms verandert, dat er lichte geur aanwezig kan zijn of dat er kleine deeltjes zichtbaar zijn wanneer je het in een glas schenkt. Dit zegt niets over veiligheid, maar het bepaalt wel hoe prettig jij het water vindt.

Daarnaast speelt iets anders mee: water legt een lange weg af voordat het bij jou uit de kraan komt. Het begint bij bronnen of oppervlaktewater, gaat door grote zuiveringsinstallaties en stroomt daarna door kilometers leidingen — ook door leidingen in jouw eigen huis. Onderweg kan het met kleine sporen in aanraking komen. Je kunt denken aan zand, roestdeeltjes of geurstoffen die vanuit leidingen meekomen.

Verder kunnen niet alle verontreinigingen uit het kraanwater gehaald worden, zoals medicijnresten, pesticiden en PFAS, om er maar een paar te noemen.

Steeds meer mensen kiezen daarom voor een thuisfilter om hun kraanwater te filteren. Ik zie dit als noodzaak, maar andere doen dit omdat het prettig voelt om die laatste stap zelf te controleren. Het gaat om smaak, comfort en om extra zekerheid, zeker wanneer jij oude leidingen hebt, off-grid woont of regenwater filteren gebruikt.

Redenen om kraanwater te filteren

• je wilt een betere en zachtere smaak
• je wilt minder geur of chloor
• je ziet soms kleine deeltjes of roest
• je wilt medicijnresten, PFAS en pesticiden zo veel mogelijk beperken
• je hebt oude leidingen of woont off-grid

Stoffen die vaak worden gefilterd en waarom dat gebeurt

Veel mensen weten dat kraanwater al best veilig is, maar het is minder bekend wat er allemaal in kleine hoeveelheden kan voorkomen. Drinkwaterbedrijven halen het grootste deel weg, maar geen enkele installatie kan álles volledig verwijderen. Daarom kiezen mensen thuis nog voor een extra filter stap. Hieronder lees je per stof wat het is, hoe het in water komt en wanneer je er iets aan zou willen doen.

Pesticiden

Pesticiden komen vooral uit de landbouw. Ze kunnen via regenwater of de bodem in rivieren en meren terechtkomen. Drinkwaterbedrijven verwijderen deze stoffen grotendeels, maar sporen kunnen soms nog meetbaar zijn. De meeste mensen merken er niets van, maar wie een extra stap wil zetten en echt gezond en schoon kraanwater wil hebben kiest voor een filter met actieve kool of nanotechnologie.

Pesticiden verminderen kan met

• actieve kool
• nanofiltratie

PFAS

PFAS is een groep van stoffen die bijna niet afbreekbaar zijn. Ze komen uit brandblusschuim, textiel, pannen, cosmetica en talloze industrieën. Bijna iedereen krijgt PFAS binnen via voedsel, lucht en water. Kraanwater voldoet aan normen, maar omdat deze stoffen overal voorkomen, kiezen veel mensen toch voor een filter dat PFAS zo veel mogelijk reduceert.

PFAS verminderen kan met

• actieve kool
• membraanfiltratie of nanofiltratie

Chloor en geurstoffen

Hoewel Nederland weinig chloor gebruikt, kan water soms toch een lichte geur of bijsmaak hebben. Dit komt vooral door contact met materialen in leidingen of kleine hoeveelheden natuurlijke organische stoffen. Als jij gevoelig bent voor smaakverschillen, dan kan een filter juist hiervoor veel doen.

Geur- en smaakstoffen verminderen kan met

• actieve kool
• meerstappenfilters

Bacteriën

Normaal hoort er geen bacteriegroei in kraanwater voor te komen. Nou zijn er de laatste tijd steeds vaker meldingen van bacteriën in kraanwater, waardoor je het kraanwater eerst moet koken. Met een waterfilter is dat niet nodig, dan heb je altijd schoon en gezond drinkwater zonder bacteriën. Maar oude binnenleidingen, lang stilstaand water of zelf aangelegde systemen kunnen soms wel uitdagingen geven. Denk aan vakantiehuisjes, oude appartementen of off-grid installaties. In zulke situaties is extra filtering een goed idee.

Bacteriën verminderen kan met

• keramische filters
• UV
• nanofiltratie

Medicijnresten

Ieder jaar komen er steeds meer en complexere hoeveelheden medicijnresten via het riool in het oppervlaktewater terecht. Drinkwaterbedrijven filteren een groot deel, maar sommige moleculen zijn ingewikkeld om volledig te verwijderen. Voor mensen die dit willen aanpakken zijn actieve kool en nanofiltratie de meest logische keuzes.

Medicijnresten verminderen kan met

• actieve kool
• nanofiltratie
• membraanfiltratie

Microplastics

Microplastics zijn minuscule kunststofdeeltjes die overal in het milieu rondzweven. Ze komen via kleding, cosmetica en verpakkingen vrij en zijn inmiddels in veel landen aangetroffen in lucht, water en voedsel. De hoeveelheid in Nederlands kraanwater is laag, maar veel mensen willen de waarde zo klein mogelijk houden.

Ja, onze waterfilters filteren microplastics effectief uit het water.
Onze Aqualine waterfilters maken gebruik van een keramisch voorfilter met poriën van slechts 0,0002 mm (0,2 micron). Dit betekent dat de meeste microplastics moeiteloos worden tegengehouden. Daarnaast bevatten sommige filters actieve kool en andere filtratietechnieken die extra bescherming bieden tegen verontreinigingen in kraanwater.

Microplastics verminderen kan met

• keramische filters
• PP (sediment) filters
• membraanfiltratie of nanofiltratie

Worden nanoplastics door onze waterfilters gefilterd?

Ja, maar met enkele beperkingen. Onze waterfilters filteren nanoplastics vanaf 200 nm. Deeltjes kleiner dan 200 nm zijn lastiger te verwijderen, omdat ze zo klein zijn dat ze door veel filtersystemen heen kunnen dringen.

Nanoplastics van 1 tot 200 nm: Niet volledig gefilterd
Nanoplastics van 200 tot 1000 nm: Worden volledig gefilterd

Kalk (hard water)

Kalk heeft niets te maken met veiligheid, maar wel met comfort. Kalk zorgt voor witte aanslag op kranen, een droge huid na het douchen en snellere slijtage van apparaten. Wie dit wil tegengaan kiest voor een techniek die de hardheid van water daadwerkelijk aanpakt.

Kalk verminderen kan met

• ontharders
• ionenwisselaars
• RF-technologie

Welke filtertechnieken bestaan er?

Je hebt misschien weleens termen gehoord zoals actieve kool, keramiek, nanofiltratie of UV. Hieronder leg ik je uit wat deze technieken doen, wanneer ze nuttig zijn en wat je er níet mee kunt. Zo kies jij makkelijker wat past bij jouw situatie.

Actieve kool

Actieve kool is één van de oudste én meest effectieve manieren om kraanwater aangenamer te maken. Kool werkt als een spons die allerlei stoffen aantrekt en vasthoudt. Daardoor verbetert de smaak en geur van water snel merkbaar. Kool kan ook helpen bij het verminderen van microvervuiling zoals PFAS en pesticiden.

Actieve kool is sterk bij

• geur en smaak
• chloorresten
• pesticiden
• PFAS
• medicijnresten

Keramische filtratie

Keramische filters hebben hele kleine openingen. Die zijn zo klein dat bacteriën, microplastics en veel fijne deeltjes er niet doorheen kunnen. Het is een veilige, rustige vorm van filtratie die werkt zonder stroom.

Keramiek is sterk bij

• bacteriën
• microplastics
• sediment
• roestdeeltjes

PP (sediment) filter

Een PP-filter is heel goed in het vasthouden van grotere deeltjes. Denk aan zand, slib, kalkkorrels of roeststukjes uit oude leidingen. Het is vaak de eerste stap in een groter filtersysteem.

PP is sterk bij

• roest
• zand
• slib
• zichtbare deeltjes

UV-desinfectie

UV werkt door water met licht te bestralen. Dat licht maakt bacteriën en virussen onschadelijk. UV verandert de smaak of samenstelling niet, maar verhoogt wel de microbiologische veiligheid.

UV is sterk bij

• bacteriën
• virussen

Nanofiltratie / membraanfiltratie

Nanofiltratie werkt met extreem kleine poriën. Deze techniek verwijdert een breed scala aan stoffen die met andere technieken lastig te verminderen zijn. Het is één van de meest moderne en krachtige oplossingen die je thuis kunt gebruiken zonder dat het water “leeg” wordt.

Nanofiltratie is sterk bij

• medicijnresten
• PFAS
• pesticiden
• zware metalen
• bacteriën en virussen
• microplastics

Ontharders

Ontharders richten zich op kalk. Ze wisselen magnesium- en calciumionen om voor natriumionen of gebruiken wervel- of resonantietechnieken om kalk minder hechtbaar te maken.

Ontharders zijn sterk bij

• kalkverwijdering
• zachter water
• minder aanslag

Waar kun jij kraanwater filteren?

De plek waar jij wilt filteren bepaalt vaak welk systeem het beste past. Het is soms makkelijker dan je denkt: je hoeft niet te beginnen bij “welke techniek”, maar gewoon bij “waar wil ik het gebruiken?”.

Op het aanrecht

Een aanrechtfilter is meestal een rustig, simpel systeem dat zonder stroom werkt. Het is ideaal wanneer jij vooral drinkwater wilt verbeteren en niet heel je huis hoeft te behandelen.

Waarom kies je dit?

• makkelijk te plaatsen
• geen stroom nodig
• goed voor drinkwater

Onder de spoelbak, aanrecht (keuken)

Een onderbouwfilter maakt het water bij jouw keukenkraan direct schoner en zachter van smaak. Je merkt het verschil vooral bij drinken, koken, thee en koffie.

Waarom kies je dit?

• direct water uit kraan
• strak weggewerkt
• ideaal voor dagelijkse drinkwatergebruikers

Voor het hele huis

Een heel-huisfilter behandelt alle leidingen. Zo krijgt elk tappunt water dat zachter of schoner is. Douchen, wassen, koken: alles wordt net iets prettiger.

Waarom kies je dit?

• minder kalk overal
• beter voor huid en haar
• bescherming van apparaten

Wanneer is extra filtering zinvol?

Extra filtering is vooral logisch wanneer jij:

• echt verschil in smaak wilt
• thee en koffie drinkt en meer zachtheid wilt
• oude leidingen hebt
• regenwater of bronwater gebruikt
• een gevoelige huid hebt
• minder kalkaanslag wilt
• microvervuiling zoveel mogelijk wilt beperken

Uitgebreide FAQ

Is kraanwater veilig?
Ja, kraanwater in Nederland is veilig en wordt streng gecontroleerd. Toch kan het onderweg door leidingen in contact komen met kleine hoeveelheden sediment, metalen of geurstoffen. Daarnaast kan microvervuiling zoals PFAS, medicijnresten of microplastics in lage waarden aanwezig zijn. Een thuisfilter maakt het water zachter van smaak en kan deze microvervuiling verder verminderen. Je kiest dus niet vanwege angst, maar omdat je de kwaliteit graag zelf fijnstelt.

Helpt een filter tegen PFAS, pesticiden en medicijnresten?
Niet elk filter doet dit even goed. Actieve kool is krachtig tegen veel organische stoffen zoals pesticiden, smaakstoffen en een deel van de PFAS-groep. Nanofiltratie en membraanfiltratie gaan nog een stap verder en kunnen ook bacteriën, virussen en kleinere moleculen aanpakken. Als je zoveel mogelijk microvervuiling wilt verminderen, dan zijn deze technieken het meest geschikt.

Helpt een filter tegen bacteriën?
Ja, maar alleen bepaalde technieken. Keramiek, UV en nanofiltratie kunnen bacteriën sterk reduceren. In normale woningen is dit niet per se nodig, maar in oude gebouwen, vakantiehuizen of bij regenwatergebruik kan het wel prettig zijn. Het geeft net wat extra zekerheid.

Werkt een filter tegen kalk?
Alleen als het filter speciaal voor kalk is bedoeld. Kalk wordt veroorzaakt door mineralen zoals calcium en magnesium. Deze kun je alleen aanpakken met een ontharder, ionenwisselaar of RF-technologie. Een standaard filter maakt het water wel lekkerder, maar verandert de hardheid niet.

Wat is de beste techniek voor mij?
Dat hangt af van wat jij belangrijk vindt. Voor smaak en geur kies je actieve kool. Voor microplastics en bacteriën werkt keramiek goed. Voor een zo compleet mogelijke reductie van microvervuiling is nanofiltratie de beste keuze. En bij kalk is een echte ontharder nodig. Begin altijd met jouw doel, niet met de techniek.

Heb ik in een moderne woning ook een filter nodig?
Het is niet nodig, maar veel mensen vinden het wel fijn. De smaak wordt zachter, thee wordt helderder en koken voelt prettiger. Je kiest dan vooral voor comfort en beleving. Een onderbouwsysteem past het best bij moderne keukens.